Một hệ hành tinh kỳ quái đang thay hình đổi dạng

TOI-201 là một ngôi sao loại F màu trắng vàng, nóng và sáng hơn Mặt Trời.

Các nhà khoa học đã phát hiện ra 2 hành tinh - một siêu Trái Đất và một Sao Mộc ấm - quay quanh ngôi sao này, cùng với một sao lùn nâu.

Đáng chú ý, một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Science Advances cho thấy hệ TOI-201 đang thay hình đổi dạng.

Theo Sci-News, 3 thế giới trong hệ TOI-201 lần lượt được đặt tên là TOI-201b, TOI-201c và TOI-201d.

Trong đó, TOI-201d là một siêu Trái Đất đá, có kích thước lớn hơn Trái Đất khoảng 1,4 lần và khối lượng gấp khoảng 6 lần Trái Đất, với quỹ đạo quanh sao mẹ chỉ 5,8 ngày.

TOI-201b được phân loại là Sao Mộc ấm, có khối lượng bằng khoảng một nửa Sao Mộc và quỹ đạo quanh sao mẹ mất 53 ngày.

TOI-201c là một sao lùn nâu, loại vật thể quá lớn để có thể là hành tinh, nhưng lại quá nhỏ để duy trì phản ứng tổng hợp hạt nhân trong lõi như một ngôi sao.

Vật thể này đang quay quanh sao mẹ với quỹ đạo hình elip rất thuôn dài, chu kỳ lên đến 8 năm.

Giáo sư Diana Dragomir (Đại học New Mexico -Mỹ), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết đây là thế giới gây thú vị nhất từng được phát hiện.

“Vì khối lượng của TOI-201c nằm gần ranh giới giữa hành tinh khổng lồ và sao lùn nâu, câu hỏi đặt ra là thiên thể này hình thành theo cách của một hành tinh hay giống như một ngôi sao” – Giáo sư Diana Dragomir nói.

Theo các nhà khoa học, một ngôi sao sẽ ra đời trực tiếp từ một đám mây khí bụi của vũ trụ, trong khi hành tinh ra đời từ đĩa bồi tụ của một ngôi sao.

Không chỉ sao lùn nâu, quỹ đạo của 2 hành tinh trong hệ cũng là hình elip thuôn dài. Kỳ lạ hơn, mặt phẳng quỹ đạo của chúng không trùng nhau như các hành tinh trong hệ Mặt Trời, điều gần như vô lý đối với các thế giới nằm cùng trong một đĩa khí bụi.

Sự khác biệt này đã khiến cả hệ "biến hình" ngay trước mắt người quan sát. Hiện tại chúng được phát hiện nhờ phương pháp quá cảnh, tức quan sát khi chúng đi ngang mặt ngôi sao mẹ theo góc nhìn từ Trái Đất.

Nhưng trong 200 năm nữa, chỉ có 2 trong 3 vật thể còn quá cảnh. Chưa kể, quỹ đạo nghiêng có với nhau đang khiến các hành tinh và sao lùn nhau từ từ kéo nhau vào những hướng mới.

Nhìn chung, sự tồn tại của hệ TOI-201 cho thấy quá trình hình thành và tiến hóa của các hệ hành tinh có thể phức tạp hơn chúng ta tưởng rất nhiều.