Nguyễn Á xông pha như một người lính!

Bốn cuốn sách, bốn góc nhìn nhưng hợp lại thành một bức tranh tư liệu về hành trình phát triển của TP HCM và đất nước, về sức mạnh đoàn kết, tinh thần đổi mới và niềm tin của xã hội Việt Nam trong giai đoạn chuyển mình.

Năm 2025, khi cả nước kỷ niệm những ngày lễ lớn quan trọng, hành trình sáng tác của Nguyễn Á cũng bước sang một dấu mốc đặc biệt. Trong cùng một năm, anh ra mắt liên tiếp 4 ấn phẩm sách ảnh: "Vươn lên thôn Làng Nủ" (tháng 3), "50 năm - Sức mạnh Việt Nam", "Thành phố hòa bình - Thành phố của chúng ta" (tháng 8) và "80 năm - Một Việt Nam vững tin" (tháng 12).

"Vươn lên thôn Làng Nủ" không chỉ ghi lại một vùng đất từng chịu nhiều mất mát, mà còn là câu chuyện về sức sống, về sự đùm bọc sẻ chia của người dân Việt Nam. Nguyễn Á không đứng ngoài quan sát, anh là người kết nối những tấm lòng, đưa những con người Làng Nủ lần đầu đến TP HCM để cảm nhận nhịp sống đô thị, để thấy được sự bao dung và năng lượng tích cực của thành phố này.

Ở "50 năm - Sức mạnh Việt Nam", ống kính Nguyễn Á theo sát những đại lễ của đất nước. Anh đã trải qua những ngày dài mang trên vai chiếc máy nặng hàng chục ký, di chuyển liên tục. 

Những bức ảnh được chọn lọc kỹ càng từng góc máy, từng khoảnh khắc ánh mắt của người lính, của người dân, của những thế hệ đi trước và lớp trẻ hôm nay.

"Thành phố Hồ Chí Minh - Thành phố của chúng ta" mang ý nghĩa đặc biệt khi được thực hiện bởi một người nghệ sĩ sinh ra, lớn lên và gắn bó trọn đời với thành phố. Qua từng khu phố, công trình, không gian sinh hoạt đời thường..., cuốn sách ảnh phác họa một TP HCM năng động, sáng tạo, không ngừng đổi mới, xứng đáng là trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.

Khép lại năm 2025 là "80 năm - Một Việt Nam vững tin". Hơn 200 bức ảnh ghi lại chuỗi hoạt động kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh Việt Nam, đồng thời khắc họa hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong đời sống thường nhật, trong nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn và gìn giữ hòa bình quốc tế. Hình ảnh bà cụ gần 90 tuổi được chọn làm bìa sách mang tính biểu tượng cho một thế hệ đã đồng hành cùng đất nước suốt 8 thập kỷ lịch sử.

Trước sự đồng hành bền bỉ của Nguyễn Á trong nhiều sự kiện, hoạt động quan trọng của đất nước, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh TP HCM, nhận xét: "Nguyễn Á chụp ảnh để lưu giữ nhịp đập của tâm hồn dân tộc, gợi cho người xem cảm nhận rằng sức mạnh Việt Nam không chỉ đến từ những đội hình hùng dũng hay những công trình lớn lao, mà trước hết đến từ nụ cười, ánh mắt, niềm tin của mỗi người dân".

Điểm nhất quán xuyên suốt hành trình sáng tác của Nguyễn Á là tinh thần lao động nghiêm túc và ý thức trách nhiệm xã hội của người cầm máy. Hơn ba thập kỷ rong ruổi mọi nẻo đường cùng chiếc máy ảnh là bạn đồng hành, anh không chỉ truyền cảm hứng về giá trị của cái đẹp mà còn là một nhân chứng lịch sử, ghi lại những khoảnh khắc, câu chuyện nhân văn trong cuộc sống.

Ở mỗi sách ảnh, anh đều tự đặt mục tiêu cố gắng tạo sự mới mẻ. Nguyễn Á không chỉ chụp ảnh, mà kể chuyện bằng ảnh. Các tập sách ảnh của anh đều nặng ký cả về hình thức và nội dung. Đặc biệt, Nguyễn Á tự bỏ tiền túi đầu tư làm các cuốn sách ảnh này.

Dù tự nhận mình là người biết nắm bắt cơ hội, song Nguyễn Á cho biết những thành quả ấy không chỉ nằm ở nỗ lực cá nhân mà còn đến từ sự đồng hành, góp sức của rất nhiều con người mà anh đã may mắn gặp gỡ trong suốt những năm tháng làm nghề.

Tại các buổi ra mắt sách của anh, không khó để nhìn thấy sự hiện diện của nhiều gương mặt đã đi qua và chứng kiến những bước chuyển mình của đất nước. Họ đến một cách bình dị, không phô trương, qua những câu chuyện đời mình, tiếp tục lan tỏa những giá trị sống đẹp, ý chí bền bỉ và nguồn cảm hứng tích cực đến cộng đồng.

Thiếu tướng, PGS-TS-BS, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Hồng Sơn nhận xét: "Đối với tôi, Nguyễn Á chẳng khác gì một người lính, luôn xông pha, trách nhiệm, giàu nhiệt huyết và không ngừng tìm tòi những điều mới mẻ".

Những đóng góp của nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á đã được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng quan trọng: Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật năm 2022, tặng thưởng của Giải Mai Vàng 2022... và nhiều giải thưởng trong và ngoài nước. Ngày 13-12-2025, anh được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) trao bằng Tôn vinh Giá trị nội dung Kỷ lục nhằm ghi nhận những cống hiến đối với nghệ thuật nhiếp ảnh Việt Nam trong suốt hơn 30 năm qua và 3 ấn phẩm đặc biệt phát hành nhân dịp các kỳ Đại lễ A70, A50, A80 của đất nước.

Tuy nhiên với anh, giá trị lớn nhất vẫn là việc các tác phẩm được sử dụng như nguồn tư liệu, góp phần lưu giữ ký ức xã hội cho hôm nay và mai sau.