Tiếng cười ngày xuân: Chuyện đời nghệ sĩ hài là chất liệu sáng tạo thanh xuân

Mỗi mùa xuân, tiếng cười lại trở thành món quà tinh thần quý giá mà nghệ sĩ hài gửi đến công chúng. Đằng sau ánh đèn sân khấu là hành trình gian nan, cơ cực và cả những hy sinh thầm lặng để gìn giữ thứ tiếng cười trong sáng, nhân văn. 

Được bạn đọc Báo Người Lao Động tin yêu, bầu chọn qua Giải Mai Vàng suốt nhiều năm qua, các nghệ sĩ hài càng ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ phẩm chất nghề nghiệp, hướng tiếng cười đến giá trị trí tuệ, chữa lành và góp phần xây dựng một nền sân khấu giàu bản sắc trong mùa xuân mới.

Với họ, tiếng cười không chỉ để giải trí. Đó còn là trách nhiệm, là món nợ ân tình với khán giả – trong đó có hàng triệu bạn đọc Báo Người Lao Động, những người mỗi năm vẫn bền bỉ bầu chọn diễn viên hài cho Giải Mai Vàng, hướng nghệ sĩ đến thứ tiếng cười trí tuệ, nhân văn và có giá trị xã hội lâu dài.

Từ bục gỗ chênh vênh đến ánh đèn rực rỡ

NSƯT Minh Nhí nhớ lại những ngày đầu bươn chải: "Có thời điểm tôi chạy sô từ sân khấu này sang sân khấu khác bằng chiếc xe đạp cũ. Cát-sê đủ tiền ăn cơm bụi, nhưng được khán giả cười là quên hết mệt". 

Anh bảo nghề hài khó ở chỗ phải giấu đi nỗi buồn riêng để mang niềm vui cho người khác. "Muốn làm nghệ sĩ hài, trước hết phải biết chịu đựng và biết yêu thương".

Với nghệ sĩ Hoàng Sơn, những năm tháng diễn ở các đoàn tỉnh là quãng đời không thể quên. "Diễn giữa sân đình, mưa tạt ướt cả đạo cụ. Khán giả ngồi dưới vẫn cười, vậy là đủ". 

Anh cho rằng tiếng cười chân thật nhất luôn bật ra từ đời sống thật nhất. Và anh nhớ hoài góc đường Lê Quý Đôn nơi anh khởi nghiệp nghề vá vỏ xe đạp, ngày đầu ra nghề vá một cái vỏ xe loay hoay gần một giờ chưa xong, khách phàn nàn, anh nài nỉ xin lỗi.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống cải lương, Tiểu Bảo Quốc bước vào hài kịch với nhiều áp lực. "Mang cái nghiệp chọc cười là vinh dự nhưng cũng là thử thách. Tôi phải chứng minh mình bằng lao động chứ không bằng cái hào quang nổi tiếng". 

Anh nhắn nhủ lớp trẻ: "Đừng sợ bị so sánh. Sợ nhất là không nỗ lực".

Nước mắt sau cánh gà

Ít ai biết rằng trước khi trở thành gương mặt quen thuộc của sân khấu và truyền hình, nghệ sĩ Lê Giang từng trải qua giai đoạn khủng hoảng cả nghề lẫn đời. "Có lúc tôi tưởng mình không đứng dậy nổi. Nhưng khán giả đã cho tôi cơ hội thứ hai". 

Chị tin rằng người nghệ sĩ hài phải có "trái tim nhiều vết xước" thì mới chạm được vào trái tim người khác.Và mùa xuân sẽ về khi chạm đến cơ hội thăng hoa.

Nghệ sĩ Việt Hương cũng từng rong ruổi khắp các tụ điểm nhỏ để tìm cơ hội. "Hồi đó chỉ cần có vai diễn là mừng. Có hôm diễn xong về nhà giữa khuya, tủi thân lắm. Nhưng tôi nghĩ, nếu mình bỏ cuộc thì ai sẽ mang tiếng cười đến cho khán giả?". 

Đến hôm nay, khi đã có chỗ đứng vững vàng, chị vẫn nhắc mình: "Đừng bao giờ quên những ngày chưa có gì".

Với Kiều Oanh và Cát Phượng, nghề hài là hành trình vượt định kiến. "Nhiều người nghĩ diễn hài là dễ, là tếu táo. Thật ra, để khán giả cười văn minh và nhớ lâu thì phải lao động nghiêm túc" - Cát Phượng chia sẻ. 

Còn Kiều Oanh cảm ơn những thử thách trong đời để cô gái từ miệt An Giang phấn đấu không ngừng trở thành diễn viên hài được công chúng yêu mến.

Trách nhiệm giữ tiếng cười trong sáng

NSƯT Bảo Trí cho rằng tiếng cười hôm nay không chỉ để giải trí mà còn để chữa lành. "Xã hội nhiều áp lực, nghệ sĩ hài phải biết giữ mình, giữ nghề, không chạy theo trào lưu dễ dãi".

NSND Thanh Nam từng nói: "Làm hài mà không có tâm thì chỉ là trò đùa. Làm hài có tâm mới thành nghệ thuật".

Giữ tiếng cười trong sáng là giữ nền móng cho một sân khấu mạnh, mang tính "chữa lành", nhân văn và phản chiếu sâu sắc các vấn đề xã hội. 

Tiếng cười chân chính, không dung tục giúp nghệ sĩ khẳng định tài năng và được yêu mến dài lâu, thay vì lạm dụng "hài nhảm" hay chi tiết tục tĩu để gây cười tức thời.

"Trước hết là giá trị của tiếng cười trong sáng – tiếng cười mang tính thẩm mỹ cao, tinh tế, đem lại năng lượng tích cực, sự lạc quan và làm cuộc sống đáng sống hơn"- NSND Thanh Nam nói.

Chất lượng thay vì số lượng

Một nghệ sĩ chân chính, dù chỉ đảm nhận vai phụ, vẫn tìm tòi chi tiết trong kịch bản để tạo ra tiếng cười có duyên, thay vì "độn" lời thoại pha trò vặt.

Quan trọng hơn cả là tránh xa sự dung tục. Việc lạm dụng yếu tố tục tĩu không chỉ hạ thấp khán giả mà còn làm giảm giá trị tác phẩm, khiến sân khấu mất dần niềm tin nơi công chúng.

Tiếng cười cũng có sự đa dạng đáng trân trọng: sự tinh tế, trẻ trung của BB Trần, Duy Khánh; sự kết hợp dân gian – thời sự của NSND Tự Long; nét sắc sảo của Quốc Thịnh… Mỗi người một phong cách, nhưng điểm chung là hướng đến tiếng cười văn minh. 

Và họ đã có tên trong danh sách bầu chọn của khán giả, bạn đọc, để được vinh danh tại lễ trao giải Mai Vàng.

Chính sự bầu chọn bền bỉ của bạn đọc Báo Người Lao Động qua Giải Mai Vàng đã góp phần định hướng thị hiếu, cổ vũ những nghệ sĩ gìn giữ tiếng cười trí tuệ. Đó không chỉ là một danh hiệu, mà là lời nhắc nhở: nghệ sĩ hài phải có trách nhiệm với từng câu thoại, từng tiếng cười mình tạo ra.

Gửi thế hệ trẻ: Trân quý thử thách

Khi được hỏi muốn nhắn gửi điều gì đến lớp diễn viên hài trẻ, NSƯT Minh Nhí trầm ngâm: "Các em có nhiều điều kiện hơn chúng tôi ngày trước, nhưng cũng nhiều cám dỗ hơn. Hãy trân quý từng vai nhỏ, từng đêm diễn ít khán giả. Gian nan là học phí của thành công".

Việt Hương nói thêm: "Đừng vội nổi tiếng. Hãy vững nghề trước đã". Lê Giang nhẹ nhàng: "Nếu yêu nghề thật sự, đừng sợ cực".

Xuân Bính Ngọ 2026, giữa rộn ràng hoa mai và những tràng pháo tay, tiếng cười vẫn vang lên từ các sân khấu lớn nhỏ. Nhưng phía sau mỗi tiếng cười ấy là hành trình dài của những con người từng chấp nhận đói, chấp nhận tủi thân để giữ lấy một niềm tin: mang niềm vui đến cho đời – bằng thứ tiếng cười sạch, đẹp và tử tế.

Bởi làm nghề hài, suy cho cùng, là gieo hy vọng. Và mùa xuân nào cũng bắt đầu bằng một nụ cười.

Thông điệp đầu xuân: Mỗi vai diễn là một lời tri ân khán giả

Bước vào những ngày đầu năm mới, khi ánh đèn sân khấu TP HCM lại bừng sáng, các nghệ sĩ hài không chỉ mang đến tiếng cười mà còn gửi gắm những thông điệp sâu sắc về nghề, về đời và về tình cảm tri ân khán giả. 

Với họ, mỗi vai diễn là một gam màu sáng tạo góp phần vẽ nên bức tranh sân khấu thành phố – nơi tiếng cười không đơn thuần là giải trí mà còn là sự sẻ chia và chữa lành.

Nghệ sĩ Bảo Trí, khi hóa thân vào vai ông thầy bói trong vở cải lương Gánh cải Trạng Nguyên, cho biết đây không chỉ là vai diễn gây cười mà còn là hình tượng mang nhiều lớp nghĩa về nhân tình thế thái.

Anh chia sẻ:"Khán giả hôm nay rất tinh tế. Họ không chỉ cười vì một câu nói vui, mà còn suy ngẫm về điều phía sau tiếng cười. Tôi mong qua vai diễn này, khán giả cảm nhận được rằng sân khấu cải lương vẫn có thể gần gũi, sống động và đầy hơi thở thời đại".

Với NSƯT Minh Nhí, vai cậu Tư Kiên trong vở "Con gái chị Hằng" là một nhân vật vừa hài hước vừa chất chứa nỗi niềm của người bình dân. Anh bộc bạch:"Tôi luôn nghĩ, mỗi vai diễn là một cơ hội để mình nói lời cảm ơn khán giả. Nhờ họ mà chúng tôi được sống với nghề. Mong rằng trong năm mới, khán giả sẽ tiếp tục đến sân khấu, bởi chỉ khi có khán giả, sân khấu mới thật sự tồn tại".

Trong khi đó, nghệ sĩ Quốc Thịnh lại chọn cách chạm đến trái tim người xem qua vai anh phu xe đáng thương trong vở "Mã đáo khai xuân". 

Anh cho rằng những vai diễn giàu tính nhân văn là cách để nghệ sĩ hài thể hiện chiều sâu nghề nghiệp:"Tôi không muốn khán giả chỉ cười rồi quên. Tôi mong họ nhớ, cảm và thấy một phần cuộc sống của mình trong đó. Đó là cách sân khấu sống lâu trong lòng công chúng".

Các nghệ sĩ đều chung một niềm tin rằng, trong năm mới, sân khấu TP HCM sẽ tiếp tục là nơi hội tụ những sáng tạo mới, những tiếng cười mới và những câu chuyện mang giá trị nhân văn sâu sắc. .