Tư tưởng của Phan Châu Trinh vẫn nguyên giá trị

Ngày 23-3, tại TP HCM, hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề "Chí sĩ Phan Châu Trinh: Tư tưởng, cuộc đời và sự nghiệp" đã diễn ra trang trọng, quy tụ nhiều nhà nghiên cứu, học giả.  

Theo TS Lê Hữu Phước, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH-NV (ĐHQG TP HCM), dù chỉ có 9 tháng ở Sài Gòn (từ tháng 6-1925 đến tháng 3-1926), Phan Châu Trinh đã để lại dấu ấn sâu đậm. Trong bối cảnh sức khỏe suy giảm, ông vẫn dồn tâm lực cho hai buổi diễn thuyết quan trọng tại nhà in Xưa - Nay: "Đạo đức và luân lý Đông - Tây" và "Quân trị chủ nghĩa và dân trị chủ nghĩa".

Những bài nói tưởng chừng "cũ kỹ" lại hàm chứa thông điệp cải cách mạnh mẽ. Ông thẳng thắn phê phán chế độ quân chủ chuyên chế, xem đó là lực cản kìm hãm trí tuệ xã hội, đồng thời đề cao mô hình "dân trị", nơi mọi công dân bình đẳng trước pháp luật. Tư tưởng dân chủ được ông ví như "phương thuốc" để chữa căn bệnh chuyên chế - một quan điểm vượt trước thời đại.

Ở góc nhìn hiện đại, PGS-TS Phan Anh Tú cho rằng việc nghiên cứu Phan Châu Trinh không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn gợi mở nhiều vấn đề đương đại. Tư tưởng "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh" vẫn giữ nguyên giá trị, nhất là trong bối cảnh xây dựng xã hội công dân, đề cao pháp quyền và vai trò của tri thức.

Dịp này, ban tổ chức cũng giới thiệu bộ kỷ yếu khoa học gồm 2 tập với 65 tham luận chuyên sâu, tiếp tục làm phong phú thêm góc nhìn về một nhân cách lớn của lịch sử Việt Nam.

Cùng ngày, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng phối hợp UBND xã Tây Hồ và Hội Khoa học Lịch sử TP tổ chức tọa đàm với chủ đề: Tư tưởng "Chi bằng học" của nhà yêu nước Phan Châu Trinh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Năm 2026 đánh dấu tròn 100 năm ngày mất của cụ Phan Châu Trinh - một trong những nhà tư tưởng cải cách tiêu biểu đầu thế kỷ XX. Với tư tưởng "Khai dân trí - Chấn dân khí - Hậu dân sinh" và "Chi bằng học", ông đã đề cao vai trò của giáo dục và tri thức trong phát triển đất nước.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn nhấn mạnh trong kỷ nguyên hội nhập và cách mạng công nghiệp lần thứ 4, tư tưởng "Chi bằng học" vẫn mang tính thời sự sâu sắc. Thành phố xác định giáo dục, khoa học - công nghệ là động lực then chốt để xây dựng đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo và điểm đến của tri thức, qua đó hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh và bền vững, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.