Xuất khẩu gỗ kỳ vọng sẽ sớm khởi sắc trở lại

Dù kinh tế thế giới còn nhiều biến động và các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc, ngành gỗ Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026.

Ngành gỗ giữ đà tăng trưởng

Theo ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest), trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 7,1 tỉ USD, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, các sản phẩm gỗ chế biến, chủ yếu là đồ nội ngoại thất có giá trị gia tăng cao, đạt khoảng 4,5 tỉ USD.

Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam với kim ngạch khoảng 3,5 tỉ USD, chiếm gần 50% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Tiếp đến, Trung Quốc, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU) và Hàn Quốc vẫn là những thị trường quan trọng, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng chung của ngành gỗ Việt Nam. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc và EU ghi nhận mức tăng khá tích cực.

Theo các DN, nhiều đơn hàng đã được ký kết đến hết quý II và một số DN đã có đơn hàng cho quý III. Đây được xem là tín hiệu khả quan trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro từ các biện pháp phòng vệ thương mại, chi phí logistics gia tăng và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng khắt khe.

Tuy vậy, ngành gỗ vẫn đối mặt nhiều thách thức. Các thị trường nhập khẩu lớn liên tục nâng tiêu chuẩn về nguồn gốc gỗ hợp pháp, giảm phát thải carbon và chống phá rừng. Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu khoảng 19 tỉ USD trong năm 2026, DN buộc phải tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, nâng cao tỉ lệ chế biến sâu và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Một yếu tố được cộng đồng DN xuất khẩu theo dõi sát sao là diễn biến tại Trung Đông. Các tín hiệu tích cực trong đàm phán giữa Mỹ và Iran thời gian gần đây đã góp phần làm giảm lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, kéo giá dầu thế giới đi xuống.

Việc giá dầu hạ nhiệt có thể giúp giảm chi phí nhiên liệu và vận tải biển quốc tế. Đối với ngành gỗ, lĩnh vực có chi phí logistics chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành xuất khẩu, thì đây là yếu tố hỗ trợ đáng kể trong việc cải thiện biên lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh tại các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Bên cạnh đó, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục được kiểm soát, hoạt động thương mại toàn cầu và các tuyến vận tải quan trọng, trong đó có khu vực eo biển Hormuz, sẽ ổn định hơn, hạn chế nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Ngoài ra, tâm lý tiêu dùng tại các nền kinh tế lớn cũng có thể cải thiện khi rủi ro địa chính trị giảm bớt. Đây là yếu tố quan trọng đối với ngành gỗ, bởi đồ nội thất và sản phẩm gỗ là nhóm hàng phụ thuộc nhiều vào sức mua của người tiêu dùng.

Kỳ vọng cú hích từ Trung Đông

Hiện tại, các DN gỗ kỳ vọng xuất khẩu sẽ cải thiện trong nửa cuối năm khi căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt, qua đó kéo giảm chi phí logistics và thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng ở các thị trường lớn. Ông Huỳnh Quang Thanh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Chế biến gỗ Hiệp Long, cho biết những tháng đầu năm 2026, ngành gỗ gặp không ít khó khăn do tác động từ xung đột tại Trung Đông. Tuy vậy, xuất khẩu gỗ vẫn duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ năm ngoái. "Đó là tín hiệu tích cực bởi khách hàng đã quay trở lại đặt đơn hàng mới, thay vì chủ yếu tiêu thụ hàng tồn kho như năm trước" - ông Thanh nhận xét.

Cũng theo ông Thanh, chi phí vận chuyển đường biển những tháng qua tăng mạnh do xung đột Trung Đông. Cụ thể, trước đây, giá cước vận chuyển một container 40 feet sang Mỹ chỉ khoảng 1.800-1.900 USD nhưng từ tháng 3 đến nay, có thời điểm tăng lên 4.300-4.500 USD/container. Không chỉ chi phí tăng, thời gian vận chuyển cũng kéo dài hơn. "Sắp tới đây, khi các tuyến hàng hải quốc tế, trong đó có khu vực eo biển Hormuz, được lưu thông ổn định sẽ giúp hoạt động xuất khẩu thuận lợi hơn. Đây cũng là giai đoạn ngành gỗ bước vào mùa cao điểm xuất khẩu từ tháng 8, tháng 9 để phục vụ mùa mua sắm cuối năm tại các thị trường lớn" - ông Thanh nói.

Ông Đặng Minh Lành, giám đốc một DN gỗ, cũng kỳ vọng nếu tình hình Trung Đông ổn định trở lại, các lô hàng từng bị ảnh hưởng sẽ được lưu thông thuận lợi hơn. Đặc biệt, theo ông Lành, nhu cầu tái thiết cơ sở hạ tầng và nhà ở sau xung đột ở khu vực này có thể mở ra cơ hội cho ngành gỗ Việt Nam. "Hiện nhiều DN đã chủ động chào giá và kết nối với đối tác tại khu vực này. Nếu tình hình thuận lợi, chỉ khoảng vài tháng tới thị trường Trung Đông có thể sôi động trở lại" - ông Lành cho biết.

Bên cạnh đó, thị trường Mỹ vẫn duy trì nhu cầu ổn định, song chịu tác động từ chi phí vận tải tăng cao. Khi giá năng lượng ổn định hơn, sức mua đồ gỗ có thể phục hồi mạnh hơn trong những tháng cuối năm.

Ngoài Mỹ, thị trường Ấn Độ cũng được đánh giá giàu tiềm năng nhờ đông dân và nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm nội thất chất lượng cao. Theo ông Lành, nhiều khách hàng Ấn Độ đã tìm đến DN Việt Nam để đàm phán các dòng sản phẩm cao cấp.

Trong khi đó, ông Trần Quốc Mạnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu Thủ công mỹ nghệ Việt Nam, cho biết ngay khi tín hiệu tích cực liên quan đến đàm phán giữa Mỹ và Iran được phát đi, đã lập tức tác động đến giá dầu thế giới. Dầu thô trong ngày 15-6 đã mất hơn 5%, rơi thẳng xuống 80 USD/thùng, thấp nhất trong 3 tháng trở lại đây. "Nếu căng thẳng được kiểm soát hoàn toàn, chi phí vận tải biển sẽ giảm, giúp hoạt động xuất khẩu, đặc biệt là ngành gỗ sẽ "dễ thở" hơn rất nhiều" - ông Mạnh bày tỏ.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang Mỹ vẫn tăng trưởng tích cực, trong khi các thị trường như Trung Quốc, Úc và New Zealand cũng ghi nhận nhu cầu nhập khẩu đồ gỗ Việt Nam gia tăng.