“Em biết lỗi rồi, mong công ty bỏ qua. Em hứa từ nay sẽ không tái phạm. Nếu em không giữ lời, giám đốc cứ việc xử lý thẳng tay”. Giọng nói lễ phép, vẻ mặt thành khẩn của anh công nhân khiến Giám đốc Công ty Đức Anh (quận 12, TP HCM) dịu lại. Ông nói với các thành viên trong hội đồng xử lý kỷ luật: “Chúng ta nên cân nhắc. Dù cậu Huy vi phạm kỷ luật nhưng đã thành khẩn nhận lỗi, tôi nghĩ nên cho cậu ấy cơ hội sửa sai”. Ngay sau đó, cả hội đồng đã thống nhất chỉ xử lý kỷ luật với hình thức khiển trách miệng thay vì cách chức tổ trưởng của Huy.

Có lý, có tình

Kể cho chúng tôi nghe câu chuyện về cách xử lý có tình của công ty, Lê Văn Huy vẫn còn cảm kích. Anh kể lần đó do uống rượu say, buổi tối anh đã vào công ty quậy phá khiến bảo vệ phải bắt nhốt trong phòng chờ đến khi tỉnh rượu mới cho về. Theo quy định của công ty, cán bộ, công nhân viên uống rượu thì không được vào phạm vi công ty để tránh xảy ra hành vi không tự chủ, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của công ty. Dù không phải giờ làm việc nhưng hành vi uống rượu, quậy phá của Huy đã vi phạm quy định này.

Người lao động yên tâm, vui vẻ làm việc khi được thấu hiểu, tôn trọng Ảnh: KHÁNH LÊ
Người lao động yên tâm, vui vẻ làm việc khi được thấu hiểu, tôn trọng Ảnh: KHÁNH LÊ

“Hôm sau, phòng nhân sự mời tôi lên tường trình lại sự việc. Sau đó, đích thân trưởng phòng nhân sự còn nói chuyện riêng với tôi. Chưa hết, phòng nhân sự còn hỏi ý kiến quản đốc phân xưởng để xem thời gian gần đây có điều gì xảy ra tác động đến tinh thần tôi hay không? Khi nghe anh quản đốc nói tôi và người yêu vừa chia tay nên tôi rất buồn, trưởng phòng nhân sự nói để báo cáo lại giám đốc xem xét” - Huy kể.

Kết quả là đích thân giám đốc đã đề nghị giảm nhẹ lỗi cho Huy. Lần khác, một công nhân ngủ gật trong giờ làm việc khiến sản phẩm bị lỗi cũng được giảm nhẹ hình phạt khi giám đốc biết rằng mẹ của công nhân ấy bị bệnh và đêm hôm trước anh phải thức chăm sóc mẹ trong bệnh viện. “Ở Công ty Đức Anh, tất cả người lao động khi có hành vi vi phạm nội quy lao động đều được công ty xem xét rất thấu tình đạt lý. Ban giám đốc không muốn tạo thêm áp lực cho công nhân. Ở đời ai cũng có thể mắc sai lầm, điều quan trọng là chúng ta nhận thức về sai lầm ấy như thế nào và có hướng khắc phục ra sao. Với quan điểm ấy, ban giám đốc công ty luôn tạo cơ hội để người lao động sửa đổi những thói hư tật xấu và ngày càng hoàn thiện mình” - bà Lê Cẩm Vân, trưởng phòng nhân sự, bày tỏ.

“Nói ngọt” với công nhân

“Thiện chí chính là cơ sở để giải quyết các mâu thuẫn trong mọi mối quan hệ, trong đó có quan hệ lao động. Thiện chí thể hiện không chỉ trong cách chăm lo lương bổng, phúc lợi, điều kiện làm việc mà còn trong cách cư xử hằng ngày giữa quản lý và công nhân trực tiếp. Kinh nghiệm cho thấy chỉ cần một lời nói không thuận tai là có thể gây ra phản ứng tiêu cực, tranh chấp”. Ông Nguyễn Hồng Quang, Giám đốc Công ty Thuận Phương (quận Thủ Đức, TP HCM), chia sẻ như vậy.

Trước đây, tại Thuận Phương đã từng xảy ra ngừng việc tập thể vì một cán bộ quản lý mắng công nhân “ngu như bò”. Ngay sau đó, ban giám đốc đã yêu cầu cán bộ quản lý ấy phải công khai xin lỗi công nhân. Ông Quang cho biết: “Từ sự cố ấy, chúng tôi nhận ra rằng chẳng cần đến chuyện gì lớn lao mà một lời nói xúc phạm cũng có thể biến an thành nguy, có thể làm quan hệ lao động nổi sóng gió. Để cải thiện tình hình, chúng tôi nghiên cứu, ban hành quy chế ứng xử trong doanh nghiệp; đặc biệt quan tâm đến lời ăn tiếng nói của cán bộ quản lý đối với người lao động”.

Bà Trần Thị Hương, Giám đốc Công ty Hoàng Long (quận 7, TP HCM), cho biết đã học hỏi được rất nhiều từ cách làm của Công ty Thuận Phương. “Khi nghe anh Quang chia sẻ kinh nghiệm trong một cuộc tọa đàm về xây dựng văn hóa doanh nghiệp, tôi đã áp dụng ngay và thấy rất hiệu quả. Nói nôm na là công nhân thích “nói ngọt”, chỉ cần biết cách động viên thì họ sẽ vui vẻ làm việc, nâng cao năng suất, chất lượng lao động. Tôi luôn nhắc nhở anh em quản lý phải tôn trọng công nhân; không được có lời lẽ nặng nề, xúc phạm. Nếu ai vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm” - bà Hương bộc bạch.

Đức Hùng