TAND tỉnh Đồng Nai vừa mở phiên tòa xét xử một số vụ tranh chấp liên quan đến việc doanh nghiệp (DN) đơn phương chấm dứt hợp đồng đối với người lao động (NLĐ). Kết quả, tòa buộc các DN phải bồi thường cho NLĐ số tiền hàng trăm triệu đồng.

Bỗng dưng bị thôi việc

Vụ việc của bà Trần Mai Hồng (ngụ phường Tân Phong, TP Biên Hòa) kiện Công ty CP Chế biến xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Đồng Nai (Donafoods; phường Long Bình, TP Biên Hòa) vì công ty cho bà nghỉ việc không hợp lý, được tòa xử phúc thẩm.

Bà Hồng cho biết tháng 10-2001, bà được Donafoods tuyển dụng và tháng 1-2002 được ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) có thời hạn 1 năm. Khi hợp đồng hết hạn, công ty không ký lại hợp đồng khác thì theo quy định, HĐLĐ đương nhiên trở thành HĐLĐ không xác định thời hạn. Đến ngày 29-6-2017, công ty ra quyết định bổ nhiệm bà Hồng làm phó giám đốc phụ trách kinh doanh nhà máy chế biến sản phẩm điều ăn liền. Ngày 3-7-2017, bà đến nhận nhiệm vụ tại nhà máy và làm việc đến ngày 6-7-2017 thì xin nghỉ phép 10 ngày vì bận việc gia đình. Đến ngày 17-7-2017, khi bà Hồng đến công ty làm việc thì bất ngờ nhận quyết định về việc giải thể nhà máy chế biến sản phẩm điều ăn liền và thành lập xưởng chế biến sản phẩm điều ăn liền. Theo đó, công ty đã bãi nhiệm chức vụ phó giám đốc phụ trách kinh doanh nhà máy chế biến sản phẩm điều ăn liền của bà Hồng cùng 2 người khác và tạm thời đưa 3 người về phòng tổ chức hành chính để chờ phân công nhiệm vụ mới. "Tuy nhiên, cũng trong ngày 17-7-2017, tôi bị công ty ra quyết định cho thôi việc với lý do là thay đổi cơ cấu và không bố trí được việc làm, trong khi 2 người còn lại được bố trí công việc mới" - bà Hồng nói.

Thắng kiện nhờ Công đoàn - Ảnh 1.

Luật sư Vũ Ngọc Hà, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn tỉnh Đồng Nai (bìa phải) trong một lần trợ giúp pháp lý cho người lao động tại tòa án

Ông Huỳnh Lê Dũng (ngụ TP HCM) cũng kiện Công ty CP Hòa Việt (đóng tại phường Long Bình, TP Biên Hòa) vì cho rằng bị sa thải trái luật. Ông Dũng được Công ty CP Hòa Việt nhận vào làm việc từ tháng 11-1989 theo HĐLĐ không xác định thời hạn. Công việc của ông là công nhân vận hành lò hơi với mức lương gần 7 triệu đồng. Ngày 16-3-2018, công ty ra quyết định điều chuyển ông Dũng đến làm việc tại tổ cây xanh (trực thuộc phòng tổ chức hành chính của công ty) kể từ ngày 22-3-2018. Ông Dũng từ chối vì cho rằng việc điều chuyển trên không phù hợp với quy định của pháp luật. Ngày 11-6-2018, Công ty CP Hòa Việt tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động đối với ông Dũng và đến ngày 27-6-2018 thì ra quyết định sa thải ông Dũng với lý do NLĐ không chấp hành theo sự điều động công việc của công ty.

Thắng kiện

Không đồng tình với việc sa thải, chấm dứt HĐLĐ của DN, bà Hồng và ông Dũng đã làm đơn khởi kiện, nhờ các luật sư của Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn (CĐ) tỉnh Đồng Nai hỗ trợ.

Với trường hợp của bà Hồng, ngày 31-5-2019, TAND TP Biên Hòa đã mở phiên tòa sơ thẩm, chấp nhận nội dung đơn kiện của bà Hồng, buộc Donafoods phải hủy quyết định cho thôi việc và nhận bà Hồng trở lại làm việc; trả lương trong những ngày NLĐ không được làm việc; bồi thường 2 tháng tiền lương do công ty cho NLĐ nghỉ việc trái luật và phải truy đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đầy đủ cho NLĐ. Không đồng ý nội dung bản án, phía Donafoods đã làm đơn kháng cáo đến tòa phúc thẩm.

Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm, những giải thích của công ty đã bị phản bác bởi những lập luận chặt chẽ từ phía luật sư Vũ Ngọc Hà, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật CĐ tỉnh Đồng Nai, người tham gia hỗ trợ cho bà Hồng. Luật sư Vũ Ngọc Hà cho rằng việc công ty ban hành quyết định cho NLĐ thôi việc với lý do thay đổi cơ cấu, tổ chức lại lao động là không có căn cứ theo quy định tại khoản 1, điều 44 của Bộ Luật Lao động. "Trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ mà ảnh hưởng đến việc làm của nhiều NLĐ thì người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động theo quy định tại điều 46 của bộ luật này. Trường hợp có chỗ làm việc mới thì ưu tiên đào tạo lại NLĐ để tiếp tục sử dụng" - ông Hà phân tích.

Từ đó, HĐXX TAND tỉnh đã tuyên giữ nguyên bản án sơ thẩm của TAND TP Biên Hòa, chấp nhận nội dung đơn khởi kiện của bà Hồng và buộc phía Donafoods phải giải quyết cho NLĐ các khoản liên quan với tổng số tiền hơn 300 triệu đồng. Ngoài ra, công ty phải truy đóng BHXH, BHYT, BHTN cho bà Hồng theo quy định.

Còn với vụ kiện của ông Huỳnh Lê Dũng, tại phiên sơ thẩm, HĐXX đã quyết định chấp nhận toàn bộ nội dung đơn khởi kiện của ông Dũng và buộc Công ty CP Hòa Việt phải giải quyết cho NLĐ tổng số tiền gần 247 triệu đồng, gồm: tiền trợ cấp thôi việc, tiền lương trong những ngày không được làm việc, bồi thường 2 tháng tiền lương do sa thải trái luật, trả tiền BHTN. Ngoài ra, công ty còn phải truy đóng BHXH, BHYT cho ông Dũng theo quy định.

"Với những trường hợp NLĐ bị DN cho thôi việc sai quy định, trung tâm sẵn sàng hướng dẫn họ làm đơn khởi kiện và bảo vệ quyền lợi miễn phí tại tòa".
Ông VŨ NGỌC HÀ, (Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn tỉnh Đồng Nai)

Bài và ảnh: TÙNG LÂM