Cú hích cho sáng tạo văn hóa

Nhiều nghệ sĩ và nhà sản xuất tại TP HCM cho rằng lâu nay, ý tưởng sáng tạo không thiếu nhưng điểm nghẽn lớn nhất vẫn là nguồn vốn và cơ chế chia sẻ rủi ro.

Chuyển từ "hỗ trợ" sang "đầu tư"

UBND TP HCM vừa có văn bản triển khai kết luận của Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang tại Chương trình gặp gỡ với cộng đồng doanh nghiệp (DN) hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Theo đó, sẽ thành lập Quỹ Phát triển công nghiệp văn hóa của TP HCM theo mô hình quỹ "đầu tư mạo hiểm", nhằm hỗ trợ nguồn vốn cho các dự án khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật; khuyến khích DN mạnh dạn đầu tư phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa mang bản sắc Việt.

NSND Trần Minh Ngọc cho rằng với giới sáng tạo nghệ thuật, đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy "hỗ trợ" sang "đầu tư". Một quỹ vận hành theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận thử nghiệm, thậm chí thất bại sẽ mở đường cho các dự án nghệ thuật mang tính đột phá.

Theo NSƯT Minh Nhí, Giám đốc Sân khấu Nghệ thuật Trương Hùng Minh, trong bối cảnh công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới, mô hình này được kỳ vọng sẽ "đánh thức" nguồn lực xã hội hóa còn tiềm ẩn. Chủ trương này được kỳ vọng giúp các sân khấu xã hội hóa thu hút nguồn đầu tư xứng đáng cho những tác phẩm đỉnh cao. "Sân khấu Nghệ thuật Trương Hùng Minh mong muốn dàn dựng những tác phẩm sử Việt để phục vụ khán giả trẻ và tạo sản phẩm du lịch nhưng gặp khó khăn về vốn. Nếu có sự tiếp sức của Quỹ Phát triển công nghiệp văn hóa TP HCM, chắc chắn chúng tôi sẽ có nhiều tác phẩm hay, chất lượng để phục vụ khán giả" - NSƯT Minh Nhí bày tỏ.

Các nhà chuyên môn trong lĩnh vực điện ảnh đặc biệt quan tâm đến đề án xây dựng tổ hợp phim trường quy mô 100-150 ha, mở ra viễn cảnh mới cho ngành điện ảnh. "Một hệ sinh thái sản xuất phim chuyên nghiệp, đồng bộ không chỉ giúp giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo sức hút đối với các dự án quốc tế - điều mà TP HCM từ lâu vẫn thiếu" - NSND Đào Bá Sơn chia sẻ.

Với sân khấu và nghệ thuật biểu diễn, việc có thêm các không gian sáng tạo, biểu diễn đạt chuẩn cũng là điều kiện để nâng tầm chất lượng tác phẩm. "Chúng tôi khao khát được hỗ trợ để có thể yên tâm thuê mặt bằng, đầu tư dài hạn cho định hướng sáng tạo gắn với công nghiệp văn hóa" - đạo diễn Quốc Thảo chia sẻ.

Tăng không gian trải nghiệm

Một đề xuất khác nhận được sự quan tâm là xây dựng Bảo tàng Âm nhạc Việt Nam tại TP HCM, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số. Những người trong cuộc cho rằng đề xuất này không chỉ dừng lại ở chức năng lưu trữ, mà còn được kỳ vọng sẽ trở thành "không gian trải nghiệm văn hóa sống", nơi công chúng - đặc biệt là giới trẻ - có thể tiếp cận di sản âm nhạc bằng những phương thức hiện đại. "Đây là bước đi cần thiết để giải bài toán "đứt gãy truyền thống", khi khoảng cách giữa di sản và đời sống đương đại ngày càng lớn" - PGS-TS Nguyễn Thị Mỹ Liêm, Phó Chủ tịch Hội Âm nhạc TP HCM, nhấn mạnh.

TP HCM đặt trọng tâm vào việc bảo vệ bản quyền, cũng được xem là tín hiệu tích cực, góp phần thiết lập lại kỷ cương thị trường. NSƯT - nhạc sĩ Võ Thanh Liêm bày tỏ: "Khi quyền lợi của nghệ sĩ, tác giả và DN được bảo vệ, dòng chảy sáng tạo mới có thể vận hành một cách chuyên nghiệp và minh bạch".

Đề án "Sân khấu học đường" tiếp tục được nhấn mạnh như một chiến lược dài hạn. Với nhiều văn nghệ sĩ TP HCM, đây là hoạt động giáo dục quan trọng, là mục tiêu "đầu tư khán giả tương lai" - yếu tố sống còn của nghệ thuật biểu diễn. NSƯT Vũ Luân cho rằng: "Sân khấu học đường sẽ giúp các em học sinh hiểu rõ hơn về tính năng nhạc cụ dân tộc, nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, sân khấu hát bội, sân khấu cải lương…".

TP HCM cũng có chủ trương phát triển chiếu sáng nghệ thuật tại các công trình biểu tượng như Bưu điện TP HCM hay Nhà hát TP HCM. Những "điểm nhấn ánh sáng" nếu được kết hợp với biểu diễn nghệ thuật, du lịch và dịch vụ sẽ góp phần hình thành kinh tế đêm - một cấu phần quan trọng của công nghiệp văn hóa hiện đại.