Đặt niềm tin vào huấn luyện viên nội

Các huấn luyện viên (HLV) ngoại khó có thể thích nghi nhanh chóng với văn hóa và phong cách thi đấu của cầu thủ Việt Nam. Ngược lại, đây lại là điểm mạnh của các HLV trong nước.

HLV nội "lên ngôi"

Đầu mùa giải 2025-2026, gần nửa số lượng đội bóng tham dự V-League sử dụng HLV nước ngoài. Các chiến lược gia ngoại quốc không chỉ có trình độ chuyên môn cao mà còn giúp đội bóng tham dự V-League đáp ứng điều lệ thi đấu bóng đá chuyên nghiệp của LĐBĐ châu Á (AFC). Theo điều lệ của AFC, từ mùa giải 2025-2026, HLV trưởng của các CLB V-League buộc phải có bằng AFC Pro.

Tuy nhiên, không ít nhà cầm quân người nước ngoài gặp trở ngại khi đến Việt Nam làm việc. Rào cản về ngôn ngữ và văn hóa khiến họ khó bắt nhịp sinh hoạt chung với đội bóng mới, chậm làm quen cầu thủ Việt Nam. Đây cũng là nguyên nhân khiến họ khó hòa nhập, chậm kết nối với cầu thủ. Hệ quả là nhiều người chưa kịp phát huy năng lực đã sớm phải chia tay đội bóng.

Từ giai đoạn lượt về mùa giải 2025-2026, chỉ còn 4 đội bóng tại V-League sử dụng HLV trưởng là người nước ngoài, gồm: Công an Hà Nội, Hà Nội, Thể Công Viettel và Becamex TP HCM. Trong đó, ông Ueno Nobuhiro đóng vai trò HLV trưởng CLB Becamex TP HCM, còn Giám đốc kỹ thuật Đặng Trần Chỉnh là người chỉ đạo chuyên môn của đội chủ sân Gò Đậu.

Hiện nay, tại V-League, nhiều đội đã chuyển từ HLV ngoại sang HLV nội nhằm cải thiện phong độ, ổn định đội bóng khi giải bước vào giai đoạn khốc liệt. Ở sân chơi cao nhất của bóng đá Việt Nam, nhiều "thuyền trưởng" nội đã mang đến hiệu quả bền vững hơn so với những chiến lược gia ngoại quốc.

Trước khi rơi vào khủng hoảng khó khăn tài chính, CLB Thanh Hóa thể hiện rõ tham vọng bá chủ sân chơi quốc nội khi liên tục chiêu mộ HLV nước ngoài danh tiếng, gồm ông Popov (Bulgaria) và ông Choi Won Kwon (Hàn Quốc). Tuy nhiên, trong thời điểm ngặt nghèo (từ giữa giai đoạn lượt đi mùa giải 2025-2026), HLV Mai Xuân Hợp lại là người giúp đội bóng xứ Thanh vượt khó, gặt hái những thành tích thi đấu bất ngờ.

Sự hiểu biết và gắn bó của HLV Mai Xuân Hợp giúp đội bóng xứ Thanh ổn định phong độ trong thời điểm khó khăn. Đặc biệt, trong bối cảnh tài chính eo hẹp, nhân sự thiếu hụt, sự hiện diện của ông trên băng ghế huấn luyện giúp duy trì tính liên tục và kết nối sâu sắc với người hâm mộ cũng như cầu thủ.

Tại CLB Nam Định, HLV Mauro Jeronimo đã bị sa thải vì không thể giúp đội cải thiện phong độ thi đấu như kỳ vọng. Trong thời gian chiến lược gia Bồ Đào Nha tại vị, đội bóng thành Nam kéo dài chuỗi trận không thắng, phải sớm chia tay đấu trường AFC Champions League Two và bị đẩy xuống nhóm cuối bảng xếp hạng V-League. Điều này khiến ban lãnh đạo quyết định đưa HLV Vũ Hồng Việt trở lại "ghế nóng".

Ông Việt vốn là người dẫn dắt CLB Nam Định đến 2 chức vô địch V-League liên tiếp trước đó và am hiểu sâu sắc nội tình đội bóng. Sự thay đổi này lập tức tạo hiệu ứng tích cực khi ở trận đấu vòng 14, CLB Nam Định duy trì thế trận chủ động và giành chiến thắng 3-2 trước CLB Ninh Bình.

Sự am hiểu môi trường thi đấu và mối quan hệ gần gũi với các cầu thủ trong nước giúp HLV nội ngày càng khẳng định vị thế ở V-League. Thực tế cho thấy họ có lợi thế trong khôi phục tinh thần, sự gắn kết - nền tảng cho thành công lâu dài của đội bóng.

Dẫu vậy, bên cạnh ưu điểm, HLV nội cũng có những hạn chế: không phải ai cũng chịu được áp lực thành tích và đôi khi lúng túng khi đối đầu các đối thủ sở hữu lối chơi hiện đại hơn.

Đặt nền móng phát triển bền vững

Sau 3 thất bại liên tiếp ở V-League, CLB Ninh Bình chấm dứt hợp đồng với HLV người Tây Ban Nha Gerard Albadalejo. Từ vị thế dẫn đầu bảng xếp hạng - ứng viên đua tranh chức vô địch, Ninh Bình rơi xuống thứ 3 và bị đội đầu bảng gia tăng khoảng cách về điểm số. CLB Ninh Bình quyết định mời ông Vũ Tiến Thành - đang ở CLB Hoàng Anh Gia Lai - người dày dạn kinh nghiệm ở V-League - về làm HLV trưởng tạm quyền.

Tại CLB Hoàng Anh Gia Lai, ông Vũ Tiến Thành giữ vai trò Giám đốc kỹ thuật, Giám đốc Học viện Đào tạo trẻ. Ông được "bầu" Đức tin tưởng giao cho việc điều hành đào tạo trẻ song song với bóng đá đỉnh cao. 

Nhưng khi CLB Ninh Bình rơi vào khủng hoảng và lời đề nghị "biệt phái" được đưa ra, ông Thành đã gật đầu. 

Không phải vì danh tiếng hay tiền bạc, bởi vì nếu chọn an toàn, ông có thể ở lại Pleiku cùng CLB Hoàng Anh Gia Lai. Ông Thành đồng ý đến Ninh Bình vì hiểu nơi đây cần một người đủ bản lĩnh đứng mũi chịu sào, đủ uy tín để vực lại tinh thần đội bóng.

Ông Vũ Tiến Thành vốn đã có cuộc sống ổn định ở Mỹ, song ông quyết định trở về Việt Nam để sống với bóng đá. Ông từng rời CLB Sài Gòn khi đội đang có phong độ tốt để về PVF xây nền móng cho bóng đá trẻ; từng đến CLB TP HCM trong thời điểm đội gặp khó khăn, rồi giúp CLB Hoàng Anh Gia Lai vượt qua "giông bão" mùa bóng 2023-2024. Và nay ông đến với CLB Ninh Bình - đội bóng đang khủng hoảng niềm tin.

Người ta thường gọi ông Thành là HLV. Nhưng có lẽ đúng hơn, ông là "người sửa chữa hệ thống": chỉnh lại tư duy, tổ chức, kỷ luật, từ phòng thay đồ đến sân tập. Ông không mang đến phép mầu, chỉ mang theo sự nghiêm khắc, khoa học và niềm tin rằng cầu thủ Việt Nam có thể tốt hơn nếu được đặt vào môi trường phù hợp.

HLV Vũ Tiến Thành cho biết sẽ không gắn bó lâu dài với CLB Ninh Bình, đây chỉ là nhiệm vụ ngắn hạn. Nhưng quyết định ấy cho thấy rõ cá tính của ông - người "sống trọn với bóng đá", sẵn sàng có mặt khi đội bóng cần. Ông không tạo phép mầu tức thì, mà đặt nền móng để tập thể đứng vững lâu dài.