Hợp sức chăm lo người lao động

 Nhân Tháng Công nhân năm 2026, với góc độ là người quản lý một doanh nghiệp (DN) sử dụng nhiều lao động, chúng tôi nhìn nhận hoạt động Công đoàn giờ đây không còn là "chuyện nội bộ" của người lao động (NLĐ), mà liên quan mật thiết đến quá trình phát triển DN.

Thẳng thắn mà nói, có một thời gian không ít DN xem Công đoàn cơ sở như một "bộ phận phong trào". Việc chăm lo, thăm hỏi NLĐ, phát động phong trào văn nghệ… dù cần nhưng chưa đủ. Khi thị trường thuận lợi, mô hình này có thể vận hành ổn định. Nhưng khi đơn hàng giảm, chi phí sản xuất tăng, áp lực cắt giảm lao động xuất hiện thì vai trò của Công đoàn không thể đứng ngoài điểm nóng quan hệ lao động.

Điều DN cần ở Công đoàn không chỉ là thêm những hoạt động chăm lo cho NLĐ mà còn là đối tác đối thoại hiệu quả. Trong những tình huống như DN điều chỉnh giờ làm, tái cơ cấu hay thay đổi chính sách lương thưởng, nếu thiếu một cầu nối với NLĐ như Công đoàn cơ sở, thông tin rất dễ bị bóp méo, tâm lý đám đông dễ bị kích hoạt và căng thẳng có thể bùng phát bất cứ lúc nào. Những cán bộ Công đoàn hiểu luật, nắm bắt được tâm lý NLĐ và có kỹ năng thương lượng tốt thì có thể đảm nhận công việc rất quan trọng: hạ nhiệt căng thẳng trước khi nó trở thành xung đột, thậm chí khủng hoảng.

DN còn cần Công đoàn khi giải quyết bài toán quan trọng: Nâng chất lượng nguồn nhân lực. Thực tế hiện nay, nhiều DN không chỉ thiếu nhân sự mà còn thiếu người phù hợp. Khi công nghệ thay đổi nhanh chóng, DN buộc phải đào tạo lại, sắp xếp lại lao động. Nếu Công đoàn tham gia sâu rộng hơn - từ tuyên truyền, vận động đến kết nối đào tạo - quá trình này sẽ hiệu quả hơn.

Lực lượng lao động nếu được chuẩn bị tốt, đào tạo kỹ sẽ giúp DN phát triển nhanh hơn. Thực tế cho thấy nhiều NLĐ ngày nay không còn gắn bó lâu dài với DN như trước mà sẵn sàng rời đi nếu có nơi tốt hơn. Khi đó, nếu Công đoàn không hỗ trợ thì sẽ không giúp DN giữ được người. Nếu Công đoàn quyết liệt bảo vệ quyền lợi, đại diện tiếng nói NLĐ thì không chỉ giữ được người mà còn giữ ổn định cho chính DN.

Sự gắn bó giữa DN với Công đoàn không phải là khẩu hiệu hay hình thức, mà là kết quả của niềm tin. Song, để giữ vững vai trò của mình, Công đoàn cũng cần phải đổi mới phương thức hoạt động. Khó thể có một tổ chức đại diện NLĐ đủ mạnh nếu cán bộ còn kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng và thiếu không gian hoạt động độc lập. DN sẵn sàng hợp tác, đồng hành với Công đoàn cơ sở nhưng DN cũng cần đối tác đủ năng lực để cùng nhau phát triển, cùng chăm lo thiết thực cho NLĐ.

Đổi mới hoạt động Công đoàn, vì thế, không nên dừng ở khẩu hiệu hay việc thí điểm. Công đoàn cơ sở cần đi vào thực chất: chuyên nghiệp hóa đội ngũ, nâng cao năng lực thương lượng, ứng dụng công nghệ và quan trọng nhất là đặt lợi ích thực chất của NLĐ lên hàng đầu. Khi Công đoàn cơ sở lớn mạnh thì không chỉ NLĐ hưởng lợi mà còn góp phần giúp DN phát triển bền vững hơn.