Những mùa hương trên vai núi

Điều ấy nghe có vẻ nghịch lý, bởi Thái Nguyên nổi tiếng với danh xưng "đệ nhất danh trà".

Nhận định đó khởi nguồn từ sự "bén duyên" giữa trà và cà phê trên mảnh đất này. Từ đầu thế kỷ 20, người Pháp đã lập 5 đồn điền lớn trồng cà phê và chè. Thái Nguyên hồi đó đã có những quán trà, cà phê làm ăn phát đạt. Nhiều năm qua, các kỹ sư, công nhân trong và ngoài nước làm việc tại Thái Nguyên khá đông. Thưởng thức tách trà, ly cà phê đã thành một nét văn hóa.

Không chỉ có trà ngon, Thái Nguyên còn có nhiều nương chè đẹp, những câu chuyện văn hóa và các làn điệu dân ca, dân vũ đặc sắc của đồng bào dân tộc. Huyền tích của miền quê núi này như cũng chưng cất nên mùa trà thơm.

Thương hiệu các sản phẩm của "ngũ đại danh trà" xã Tân Cương, La Bằng, Khe Cốc, Trại Cài, Đồng Phúc như: Trà đinh, trà tôm nõn, trà móc câu, trà shan tuyết, bột trà xanh non… trở thành những mặt hàng cao cấp chiếm lĩnh thị trường. Các sản phẩm hồng trà, trà lên men, trà sâm mật ong… ra đời chưa lâu đã đạt tiêu chuẩn OCOP.

Tôi cho rằng trà Thái Nguyên đã hội tụ tinh hoa trà Việt và đạt ngũ quý là "sắc - khí - hương - vị - thần". Chén trà thơm đượm, nước vàng xanh, sáng, chát ngọt đậm đà, uống xong có vị ngọt ngậy, dư vị lan tỏa lắng sâu trong vị giác.

Trong không gian phát triển mới, người Thái Nguyên đang nỗ lực kiến tạo, lan tỏa bản sắc văn hóa trà, gắn du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng với phát triển hệ sinh thái chè và các giá trị lịch sử, văn hóa của vùng Việt Bắc.

Những đồn điền trồng cà phê, chè của người Pháp chỉ còn dấu tích trong địa danh "xóm Cà Phê". Giữa giai điệu tính tẩu, lời then trên vai núi, hương vị trà, cà phê hội tụ, vấn vít thơm bay lên và bay xa.

(Bài dự thi cuộc thi "Cảm tưởng về cà phê – trà Việt" năm 2026 thuộc chương trình "Tôn vinh cà phê – trà Việt" lần 4 do Báo Người Lao Động tổ chức).