Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Báo cáo Bộ Chính trị về chính sách tiền lương trong tháng 6

Ngày 5-5, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng Tổ đại biểu Quốc hội số 01 tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri sau kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Tại hội nghị, cử tri đã nghe báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý I/2026 của đất nước và địa phương, kết quả kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và hoạt động của Đoàn đại biểu quốc hội tỉnh.

Từ thực tiễn cơ sở, cử tri phản ánh một số vướng mắc trong tổ chức bộ máy, thực thi chính sách và kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp. Cử tri cũng nêu các kiến nghị liên quan đến công tác cán bộ, nhất là định mức biên chế và vị trí việc làm chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quản lý, sử dụng nhân lực.

Cử tri đề nghị sớm ban hành quy định cụ thể gắn với quy mô dân số, diện tích, đặc thù địa phương; đồng thời hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, mô tả công việc và khung năng lực thống nhất.

Về chế độ đãi ngộ, cử tri cho rằng mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo cấp xã còn thấp, chưa tương xứng với khối lượng công việc, ảnh hưởng đến động lực làm việc. Cử tri kiến nghị điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với phân loại đơn vị hành chính, đồng thời đẩy nhanh cải cách tiền lương và có cơ chế hỗ trợ đối với cán bộ kiêm nhiệm.

Tại buổi tiếp xúc cử tri, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết thời gian qua, Chính phủ đã tập trung tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm hàng trăm điều kiện kinh doanh và tăng cường phân cấp, phân quyền. Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết chuyên đề nhằm cắt giảm, đơn giản hóa và phân cấp mạnh mẽ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh với quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Chính phủ điều hành linh hoạt giá xăng dầu, sử dụng hiệu quả công cụ tài khóa, thúc đẩy đầu tư công, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao vị thế đối ngoại.

Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra các thách thức như áp lực tăng trưởng cao, nguy cơ lạm phát, giải ngân đầu tư công chậm, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế và yêu cầu đổi mới quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển...

Đối với các kiến nghị của cử tri về vấn đề biên chế và vị trí việc làm cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ bám sát các tiêu chí về phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số, diện tích, quy mô kinh tế… để báo cáo Ban Tổ chức Trung ương, trình Bộ Chính trị xem xét, cho chủ trương, bảo đảm nguyên tắc quản lý biên chế thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị.

Hiện Ban Tổ chức Trung ương đang tập trung hoàn thiện các tiêu chí, trong đó có tính đến đầy đủ các yếu tố nêu trên, làm căn cứ giao biên chế cho các địa phương. Trên cơ sở đó, các địa phương có điều kiện để thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, nhất là ở cấp xã. Dự kiến Ban Tổ chức Trung ương sẽ trình cấp có thẩm quyền để quyết định số lượng biên chế cho các địa phương trong thời gian tới.

Đối với vị trí việc làm, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 361/2025/NĐ-CP ngày 31-12-2025 về vị trí việc làm công chức. Theo đó, có 45 vị trí việc làm ở cấp xã, gồm 8 chức danh lãnh đạo, 3 vị trí hỗ trợ, phục vụ và các vị trí chuyên môn, nghiệp vụ.

Theo Nghị định 361, việc xác định vị trí việc làm được thực hiện trên cơ sở khung quy định chung của Chính phủ, đồng thời phân cấp cho địa phương chủ động xây dựng, mô tả vị trí việc làm phù hợp với thực tiễn, qua đó sử dụng biên chế hiệu quả hơn.

Đối với cơ chế, chính sách, đối với kiến nghị về phụ cấp cán bộ cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết việc xây dựng chính sách đã được cân nhắc trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được tăng cường của cấp xã.

Tuy nhiên trên thực tế, vẫn còn những bất cập chưa thật sự hợp lý, cần được tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh trong tổng thể chung, thay vì điều chỉnh ngay, do còn liên quan đến cân đối nguồn lực và tương quan trong hệ thống chính sách.

Trước mắt, Chính phủ sẽ điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1-7-2026 cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội, người có công, hưu trí, hưu trí xã hội, với mức tăng 8%.

Chính phủ cũng giao Bộ Nội vụ nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương trình Chính phủ để báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 6, theo hướng cải cách tổng thể, mở rộng quan hệ tiền lương. Trên cơ sở đó, sẽ xem xét điều chỉnh các khoản phụ cấp, trong đó có phụ cấp công vụ, đặc biệt đối với cấp xã.

Theo bà Phạm Thị Thanh Trà, cải cách tiền lương là vấn đề lớn, vừa là nguồn lực, vừa là động lực phát triển, song phải bảo đảm tương quan chung và khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Do đó, việc điều chỉnh cần thực hiện theo lộ trình thận trọng, từng bước, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng dần kỳ vọng trong thực tiễn.

Đối với phụ cấp chức danh kiêm nhiệm ở cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết do vừa hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều vấn đề vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nên nội dung này cần tiếp tục được nghiên cứu trong tổng thể chính sách chung. Phó Thủ tướng đề nghị cử tri chia sẻ để có lộ trình xem xét, xử lý phù hợp.

Đối với cán bộ không chuyên trách cấp xã, theo Kết luận 210 của Bộ Chính trị, lực lượng này sẽ chấm dứt hoạt động từ ngày 31-5-2026. Tuy nhiên, Chính phủ đã bổ sung quy định trong nghị định về tuyển dụng công chức theo Luật Cán bộ, công chức, cho phép cán bộ không chuyên trách cấp xã nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, không phải qua thi tuyển.

Sau khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, số lượng cán bộ không chuyên trách cấp xã đã giảm đáng kể. Trước đây, cả nước có khoảng 100.000 - 120.000 người, nhưng một bộ phận đã được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, một số nghỉ theo chính sách. Đến nay, còn khoảng gần 60.000 người, tương đương khoảng một nửa so với trước.

Đối với số còn lại, theo Phó Thủ tướng: Chính phủ định hướng theo ba phương án: Thứ nhất, nơi nào còn biên chế và cán bộ đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện thì thực hiện tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã. Thứ hai, trường hợp được cấp ủy, chính quyền địa phương và cán bộ, nhân dân đồng thuận, có thể bố trí đảm nhiệm các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Thứ ba, tiếp tục giải quyết theo chính sách hiện hành để bảo đảm đến 31-5-2026 xử lý dứt điểm.

Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị các địa phương chủ động triển khai theo các phương án nêu trên, bảo đảm thống nhất, kịp thời và phù hợp với thực tiễn.