“Mỗi khi chuẩn bị tăng lương tối thiểu vùng thì công ty lại lên kế hoạch cắt giảm nhân sự. Năm nay cũng vậy, tất cả công nhân (CN) ký hợp đồng thời hạn 1 năm từ tháng 9 đến tháng 12-2014 đều đã được lên danh sách cho nghỉ việc vì hợp đồng lao động (HĐLĐ) hết hạn. Đáng nói là sau những đợt cho CN cũ nghỉ việc, công ty lại rao tuyển số lượng lớn CN mới”. Đây là phản ánh của CN Công ty N.B (quận 12, TP HCM) gửi đến Báo Người Lao Động.

Cho nghỉ việc để khỏi tăng lương

CN Đào Thị Mai cho biết chị làm việc tại Công ty N.B từ tháng 9-2014 và được ký HĐLĐ xác định thời hạn 1 năm, hưởng mức lương 2,9 triệu đồng/tháng. Đầu năm 2015, công ty điều chỉnh lương tối thiểu vùng theo quy định, mức lương của chị được tăng lên 3.317.000 đồng/tháng. Giữa tháng 8-2015, quản đốc thông báo chị sẽ được tái ký HĐLĐ thêm 1 năm. Thế nhưng, vài ngày sau, chị và các CN vào làm cùng đợt được phòng nhân sự gọi lên thông báo công ty cho nghỉ việc vì hợp đồng hết hạn.

Lao động có thâm niên, tay nghề cao xứng đáng được trả mức lương tương xứng
Lao động có thâm niên, tay nghề cao xứng đáng được trả mức lương tương xứng

Tiếp đó, những CN ký HĐLĐ từ tháng 10 và 11-2014 cũng nhận được thông báo tương tự. Kèm theo thông báo, bộ phận nhân sự không quên “nhắn nhủ” CN nên viết đơn xin thôi việc trước khi hết hạn hợp đồng 2 ngày để sau này được công ty ưu tiên tái tuyển dụng. “Trong quá trình làm việc, tôi được quản đốc đánh giá cao nên khi hay tin bị chấm dứt HĐLĐ, quản đốc khuyên tôi viết đơn nghỉ việc, sau đó nộp hồ sơ xin vào làm lại nhưng tôi từ chối vì khi vào làm lại, tôi phải trở về mức lương khởi điểm và chưa biết chừng vào tháng 9 năm sau, công ty soạn lại bổn cũ, tiếp tục cho tôi nghỉ việc để tránh tăng lương, trả thưởng!” - chị Mai nói.

Phải nghỉ việc khi hợp đồng hết hạn hay doanh nghiệp (DN) gặp khó khăn phải cắt giảm lao động là lẽ thường tình và được pháp luật cho phép. Song, điều khiến họ bức xúc là bên cạnh việc âm thầm tuyển lại CN cũ nhưng chỉ cho hưởng mức lương khởi điểm, công ty lại thông báo tuyển dụng 500 lao động. “Có lẽ sợ CN phản ứng nên khi treo bảng tuyển dụng, công ty chỉ treo trước những xưởng không có nhân sự bị cắt giảm. Chúng tôi thừa biết số lao động được tuyển mới là để bổ sung cho số nhân sự vừa bị cắt giảm, năm nào công ty chẳng làm vậy” - chị Lê Thị Ý, một CN, bức xúc.

28 tuổi bị chê già!

Việc ký HĐLĐ xác định thời hạn rồi cho nghỉ việc khi hợp đồng hết hạn vào dịp cuối năm để “né” tăng lương, trả thưởng Tết như ở Công ty N.B không phải cá biệt. Bên cạnh đó, nhiều DN còn nghĩ ra cách lách luật để đối phó với chính sách của nhà nước.

Chủ tịch Công đoàn một công ty ở KCX Linh Trung 1 (TP HCM) cho biết những năm gần đây, không riêng công ty nơi bà làm việc mà các công ty lân cận đều hạ mức tuổi tuyển dụng. Nếu trước đây DN rao tuyển lao động có độ tuổi từ 18-35 thì nay chỉ còn 18-28 và khi được tuyển dụng, người lao động (NLĐ) cũng khó được ký HĐLĐ chính thức.

Riêng tại công ty bà làm việc, độ tuổi tuyển dụng bị giảm qua các năm và hiện nay là 18-22 tuổi. Không chỉ vậy, công ty còn ký hợp đồng xác định thời hạn 2 lần với NLĐ. Sau khi HĐLĐ xác định thời hạn lần 2 kết thúc, công ty cho họ nghỉ việc. Vị chủ tịch Công đoàn này bộc bạch: “Cách hành xử này khiến CN rất bất bình nhưng khi phản ánh với chủ DN thì họ bảo không làm sai luật; hơn nữa, việc tiếp tục sử dụng lao động lớn tuổi chẳng có lợi gì cho DN vì những lao động này khó đáp ứng công nghệ sản xuất mới”.

Mất niềm tin

Ông Nguyễn Hữu Lương, Giám đốc Công ty Phước Hiệp (thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương), cho rằng việc DN lách luật để cắt giảm lao động nhằm tiết giảm chi phí trả lương là cách làm “ăn xổi ở thì”, về lâu dài sẽ gây họa cho DN. Điều này sẽ khiến NLĐ mất niềm tin, không an tâm làm việc, không có lao động trung thành và tận lực cống hiến cho DN. Ngoài ra, tay nghề của đội ngũ lao động mới tuyển dụng liên tục qua hằng năm sẽ khó đáp ứng được yêu cầu về tiêu chuẩn, chất lượng ngày càng khắt khe của thị trường thời hội nhập.

Bài và ảnh: Mai Chi