Nỗi lo cha già, con mọn

Anh N.V.T, 50 tuổi, con trai anh hiện hơn 5 tuổi. Anh thường nói vui: "Tôi làm cha lần đầu khi bạn bè đã có người… làm ông nội".

Niềm vui đi cùng trăn trở

Lập gia đình từ năm 38 tuổi, sau nhiều năm chạy chữa hiếm muộn, mãi đến năm 45 tuổi, anh mới có con. Khi con trai chập chững đi học mẫu giáo, anh thấy vui vì mình có đủ điều kiện cho con môi trường học tốt. Nhưng càng ngày, anh càng lo. "Con chạy nhanh, hiếu động, còn mình thì thở dốc chỉ sau vài vòng công viên" - anh T. nói.

Sinh con muộn không còn là chuyện hiếm trong xã hội hiện đại. Hiếm muộn, áp lực học tập, sự nghiệp, kinh tế, nhà ở, rồi cả những đổ vỡ hôn nhân khiến nhiều người bước vào vai trò làm cha, làm mẹ khi tuổi đời không còn trẻ.

Nhiều gia đình sinh con muộn có kinh tế khá giả, nên điều họ lo lắng nhất không phải là tiền bạc. Anh P.Q.M (54 tuổi, Đồng Nai), có con trai 7 tuổi, nói thẳng: "Tôi không sợ thiếu tiền cho con học, mà sợ thiếu… thời gian sống cùng con. Bởi bây giờ, tôi cảm nhận rõ sức khỏe đang suy giảm". Anh M. từng trải qua một cơn tai biến nhẹ 2 năm trước. Từ đó, mỗi lần nhìn con ngủ, anh lo lắng: nếu một ngày không còn đủ sức khỏe, ai sẽ dạy con những điều mình chưa kịp nói?

Chị L.T.H (52 tuổi) sinh con gái đầu lòng khi vừa qua tuổi 40. Đó là "đứa con chờ đợi suốt hơn 10 năm", nên mọi yêu thương, hy vọng đều dồn hết vào con.

Khi con tròn 3 tuổi, chị bắt đầu trằn trọc với những suy nghĩ: "Khi con 18 tuổi, mình đã ngoài 60. Rồi 4 năm con học đại học nữa. Không biết lúc đó mình còn đủ khỏe để đồng hành, lắng nghe con như bây giờ không?".

Nỗi lo của những bậc cha mẹ có con muộn không chỉ là sức khỏe mà còn là khoảng cách thế hệ. Công nghệ, cách nghĩ, lối sống của trẻ em hôm nay thay đổi rất nhanh.

"Có lúc tôi nhận ra mình không theo kịp con. Con hỏi những điều rất mới, rất khác, còn mình thì hay lo lắng, thận trọng, thậm chí… bảo thủ" - chị H. chia sẻ.

Ở chiều ngược lại, nhiều người thừa nhận chính việc có con muộn đã kéo họ trở lại với lối sống lành mạnh hơn.

Anh N.V.T chia sẻ từ ngày có con, anh bỏ thuốc lá, tập thể dục đều đặn, đi khám sức khỏe định kỳ - những việc trước đây anh luôn trì hoãn. "Tôi không muốn con lớn lên với hình ảnh một người cha luôn mệt mỏi, bệnh tật. Con khiến tôi có lý do để chăm sóc chính mình" - anh N.V.T tâm sự.

Không nên tạo áp lực

Theo thạc sĩ tâm lý Trần Hiền Mai, việc sinh con muộn tạo ra một trạng thái tâm lý rất đặc trưng ở cha mẹ: vừa yêu thương con nhiều hơn vừa lo sợ nhiều hơn. "Cha mẹ sinh con muộn thường có xu hướng bao bọc, lo xa, đôi khi kỳ vọng quá mức vì sợ "không còn nhiều thời gian". Điều này vô tình tạo áp lực ngược cho chính bản thân họ và cả đứa trẻ" - bà Mai phân tích.

Theo chuyên gia, nỗi lo lớn nhất không nằm ở tuổi tác, mà ở cách cha mẹ chuyển hóa nỗi lo thành hành động tích cực hay tiêu cực. Nếu nỗi lo khiến cha mẹ sống lành mạnh hơn, chủ động chăm sóc sức khỏe, học cách lắng nghe con thì đó là điều tốt. Nhưng nếu nỗi lo biến thành kiểm soát, áp đặt thì sẽ gây tổn thương mối quan hệ cha mẹ - con cái.

Thực tế cho thấy nhiều ông bố, bà mẹ có con muộn lại có lợi thế rất rõ, đó là sự từng trải và bình tĩnh. Họ ít nóng nảy, ít bốc đồng hơn, biết kiềm chế cảm xúc và trân trọng từng khoảnh khắc bên con.

Chị Đ.T.T (45 tuổi) kể chính vì sinh con muộn nên chị học cách sống chậm hơn: "Tôi không còn tham công tiếc việc như trước. Tan giờ làm là về với con, chơi với con, đọc sách cho con nghe. Tôi sợ mình không có nhiều thời gian, nên càng quý từng ngày".

Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Mai Anh lưu ý điều quan trọng là cha mẹ không tự gắn cho mình nhãn "già", rồi sinh ra mặc cảm. Trẻ em không cần một người cha, người mẹ hoàn hảo, mà cần cha mẹ hiện diện, lắng nghe và yêu thương thật sự.

Cũng theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Mai Anh, điểm chung ở nhiều gia đình sinh con muộn là xu hướng chuẩn bị sớm cho tương lai của con từ tài chính, bảo hiểm đến việc xây dựng kỹ năng sống cho trẻ. Đây là phản ứng tâm lý dễ hiểu. Cha mẹ sinh con muộn thường có ý thức rất rõ về giới hạn thời gian của mình, nên họ muốn chuẩn bị nền tảng tốt nhất để con có thể tự lập sau này.

Tuy nhiên, bà Mai Anh nhấn mạnh sự chuẩn bị ấy không nên chỉ dừng ở tiền bạc, mà quan trọng hơn là giá trị sống, nhân cách và khả năng thích nghi - những thứ con có thể mang theo suốt đời, kể cả khi cha mẹ không còn bên cạnh.