Đào tạo gắn với việc làm

Sự hợp tác giữa trường nghề và doanh nghiệp (DN) vừa giúp người học tiết kiệm chi phí vừa bảo đảm đầu ra nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là giải pháp then chốt giúp DN giữ vững chuỗi sản xuất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Vừa học vừa có thu nhập

Trong kỳ tuyển sinh năm 2026, Trường Cao đẳng (CĐ) Công nghệ cao Đồng An (TP HCM) phối hợp với DN triển khai chương trình đào tạo đặc biệt. Theo đó, trường tuyển 200 chỉ tiêu hệ CĐ chính quy và liên thông ngành điện công nghiệp. Đây là chương trình hợp tác chiến lược giữa Trường CĐ Công nghệ cao Đồng An và Công ty CP Việc làm Hà Nội.

Với chương trình này, DN cam kết sẽ tài trợ 100% học phí, tiền ăn, ở trong suốt khóa học cho sinh viên (SV). Tổng giá trị gói hỗ trợ là hơn 200 triệu đồng/khóa (với hệ đào tạo 3 năm). Ngoài ra, trong thời gian học tập, thực hành và thực tập tại nhà máy, SV còn được DN trợ cấp từ 2-6 triệu đồng/tháng (tùy theo kỹ năng tay nghề). Nếu nơi thực tập cách xa cơ sở đào tạo, DN sẽ phụ cấp thêm chi phí di chuyển.

Trường CĐ Viễn Đông (TP HCM) cũng vừa ký kết hợp tác chiến lược với hệ thống Takahiro (44 chi nhánh nhà hàng quốc tế), mở ra cơ hội vừa học vừa có thu nhập cho SV. Theo đó, SV các ngành du lịch, khách sạn, kinh tế, ngoại ngữ sẽ được nhận lương ngay từ năm đầu tiên vào học. Riêng SV ngành kỹ thuật chế biến món ăn sẽ được các bếp trưởng Nhật Bản và châu Âu đào tạo trực tiếp. Kết thúc học phần đào tạo, SV có thể ở lại làm việc.

Đáng chú ý, từ ngày 1-4, SV Trường CĐ Viễn Đông sẽ được ký cam kết có việc làm ngay khi nhập học thông qua mô hình liên kết 3 bên: nhà trường - DN - SV.

Tại Trường CĐ Bách khoa Bách Việt (TP HCM), 6 khối ngành với 17 ngành/chuyên ngành đã được các DN đặt hàng. Trong đó, những ngành mà DN thường xuyên tham gia trong quá trình đào tạo gồm: công nghệ ô tô, quản trị khách sạn, quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn uống, điều dưỡng, thiết kế đồ họa, phiên dịch tiếng Nhật kinh tế, thương mại…

Năm học 2026-2027, Trường CĐ Bách khoa Bách Việt tập trung nâng cao chất lượng đào tạo 17/22 ngành. Trong đó, nhiều SV thực tập được DN trả lương từ 4-7 triệu đồng/tháng.

Đào tạo sát thực tế

Đề cập các mô hình đào tạo đặc biệt của Trường CĐ Công nghệ cao Đồng An, ThS Thân Thanh Thanh, Phó Hiệu trưởng, cho biết nhà trường đóng vai trò trung gian đàm phán với DN tiếp nhận SV, nhằm xây dựng các chính sách có lợi nhất về mức hỗ trợ, phúc lợi và thời gian thực tập, làm việc của người học.

Ngoài việc tiết kiệm chi phí học tập và sinh hoạt, SV còn được nâng cao chất lượng đào tạo nhờ tiếp cận môi trường làm việc thực tế từ sớm, tích lũy kỹ năng nghề và kinh nghiệm liên tục trong suốt quá trình học. Đây cũng là ưu điểm giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

TS Trần Mạnh Thành, Hiệu trưởng Trường CĐ Bách khoa Bách Việt, cho hay rất nhiều DN đã đề nghị SV thực tập và ở lại làm việc ngay sau khi tốt nghiệp, song trường chưa thể đáp ứng. Bởi lẽ, SV ngày nay có nhiều cơ hội việc làm để lựa chọn, chứ không gò bó theo khuôn khổ như trước.

Theo TS Trần Mạnh Thành, Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của DN trong việc phối hợp tổ chức đào tạo, phát triển quỹ đầu tư… nhằm cùng cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có tay nghề cao. "Mô hình liên kết "3 nhà" là rất đúng đắn. Tuy nhiên, mô hình này chỉ phát huy triệt để khi sự liên kết đó bảo đảm quyền lợi đi đôi với trách nhiệm của mỗi bên" - ông nhìn nhận.

TS Trần Mạnh Thành cho rằng để giáo dục nghề nghiệp của TP HCM nói riêng và cả nước nói chung phát triển, bắt kịp nhu cầu của xã hội, cần nhanh chóng đổi mới tư duy và cách làm. Bên cạnh đó, tối ưu hóa nguồn lực xã hội. Nhà nước chỉ đầu tư vào lĩnh vực nào mà cơ sở tư nhân khó hoặc không làm được. Việc quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp cần bảo đảm tránh độc quyền; điều tiết, cân bằng lợi ích trong sự phát triển chung.

Nâng chất lượng lao động

Tại tọa đàm "Nâng cao hiệu quả huấn luyện kỹ năng nghề theo chuẩn quốc tế" tổ chức mới đây ở TP HCM, TS Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục - Đào tạo), khẳng định đào tạo theo chuẩn quốc tế và nâng cao chất lượng đào tạo được xem là yếu tố then chốt giúp người trẻ hội nhập, phát triển.

Việc tiếp cận và đưa các tiêu chuẩn quốc tế vào chương trình huấn luyện cho thí sinh tham gia kỳ thi tay nghề quốc tế, tích hợp vào chương trình đào tạo là định hướng quan trọng. Đây cũng là một trong những giải pháp nhằm thực hiện chủ trương phát triển hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế.

Theo TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng (TP HCM), đào tạo theo Tiêu chuẩn kỹ năng nghề thế giới (WSOS) là hướng tiếp cận phù hợp trong bối cảnh toàn cầu hóa và cũng là mục tiêu phát triển của nhà trường. "WSOS chỉ rõ kiến thức, kỹ năng, mức độ am hiểu và năng lực làm việc tốt nhất, giúp người học đạt hiệu suất cao trong nghề nghiệp, đồng thời được quốc tế công nhận" - ông đánh giá.

TS Lê Văn Chương, Phó trưởng Phòng Kỹ năng nghề, Cục Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, nhìn nhận Nghị quyết 71/2025 của Bộ Chính trị là một trong những định hướng quan trọng nhằm phát triển giáo dục nghề nghiệp, góp phần nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia, hướng tới mục tiêu thoát khỏi "bẫy thu nhập trung bình".

TS Lê Văn Chương cho hay các kỳ thi kỹ năng nghề thế giới là "sân chơi" của gần 100 quốc gia phát triển, nơi hội tụ và dự báo những kỹ năng của tương lai. Việc tham gia các kỳ thi này không chỉ nhằm cọ xát mà còn là cơ hội để Việt Nam cập nhật các xu hướng công nghệ mới nhất, từ đó điều chỉnh hệ thống đào tạo cho phù hợp.