Giảm nghèo bền vững: Một năm nhìn lại thành quả của thành phố Huế

Trong những năm gần đây, công tác giảm nghèo bền vững tại TP Huế đã ghi nhận những bước tiến vững chắc, phản ánh nỗ lực của cả hệ thống chính trị cũng như sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của chính người dân. 

Thành quả giảm nghèo nổi bật

Từ chỗ là một địa phương còn nhiều khó khăn, Huế đã từng bước hình thành được cách tiếp cận giảm nghèo hiệu quả, kết hợp hài hòa giữa hỗ trợ của Nhà nước, sự tham gia của cộng đồng và vai trò chủ thể của người dân. Dự kiến cuối năm 2025, TP Huế còn dưới 1,2% hộ nghèo, tương đương khoảng 3.870 hộ.

Bình quân giai đoạn 2022-2025, TP Huế giảm tỉ lệ hộ nghèo hàng năm là 0,95%/năm, trong khi chỉ tiêu giảm tỉ lệ hộ nghèo Chính phủ và Thành ủy Huế giao là 0,7-0,75%/năm; đồng thời, góp phần thu hẹp khoảng cách chênh lệch về nghèo giữa thành thị và nông thôn, giữa nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đặc biệt kết quả giảm nghèo đến cuối năm 2024 còn 1,4%, về đích sớm trước 01 năm so với mục tiêu giảm nghèo tại Nghị quyết 11-NQ/TU ngày 3-11-2021 về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, góp phần hoàn thành mục tiêu đưa tỉnh Thừa Thiên - Huế trở thành thành phố Huế trực thuộc Trung ương từ 1-1-2025.

Điểm nổi bật trong quá trình này là sự thay đổi trong vai trò của người dân. Từ chỗ là đối tượng thụ hưởng, họ đã từng bước trở thành chủ thể trung tâm của quá trình giảm nghèo. Người dân chủ động lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp, mạnh dạn tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, tích cực tham gia các lớp đào tạo nghề và nâng cao năng lực sản xuất.

Nhiều hộ nghèo trước đây chỉ trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước nay đã trở thành những tấm gương vươn lên thoát nghèo bằng chính nội lực, đồng thời lan tỏa kinh nghiệm, truyền cảm hứng cho cộng đồng. Đây chính là chuyển biến quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững, hạn chế tình trạng tái nghèo và phụ thuộc.

Bên cạnh đó, mức độ hưởng lợi của người dân từ các chính sách hỗ trợ đã được nâng cao rõ rệt. 

Những năm qua, TP Huế đã triển khai hiệu quả nhiều chương trình hỗ trợ như sinh kế, vay vốn ưu đãi, hỗ trợ nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường, y tế, giáo dục, cũng như các hoạt động đào tạo nghề – việc làm.

Những chính sách này không chỉ giúp người nghèo cải thiện đời sống mà còn tạo điều kiện để họ tiếp cận bình đẳng hơn với các dịch vụ xã hội cơ bản. Đặc biệt với đồng bào dân tộc thiểu số, các xã vùng sâu, vùng xa, chương trình đã tạo ra những thay đổi rõ rệt về điều kiện sinh hoạt, cơ hội tiếp cận thông tin, khả năng sản xuất và tự chủ kinh tế.

Những thành tựu trên có được nhờ sự quan tâm chỉ đạo đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Các bộ, ngành đã ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn; Thành ủy, HĐND và UBND TP Huế đã kịp thời thể chế hóa thành nghị quyết, chính sách và kế hoạch cụ thể.

Nhiều chính sách đặc thù của thành phố như hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo, trợ cấp xã hội cho hộ nghèo không có khả năng lao động, hỗ trợ lãi suất vay vốn, xóa nhà tạm… đã tạo bước đệm quan trọng giúp người nghèo nâng cao điều kiện sống và ổn định thu nhập. Công tác triển khai luôn được thực hiện công khai, minh bạch, có sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, nhờ đó hạn chế tối đa tiêu cực và đảm bảo nguồn lực đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Bài học kinh nghiệm trong giảm nghèo

TP Huế xác định công tác giảm nghèo là công việc lâu dài gắn liền với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, do đó cần phải duy trì, thực hiện mục tiêu đề ra, tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ của Nhà nước và cộng đồng xã hội, khơi dậy ý chí vươn lên của chính bản thân người nghèo để thực hiện đạt mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Tăng cường công tác truyền thông về giảm nghèo đến các cấp, ngành, các tầng lớp dân cư và người nghèo nhằm thay đổi và chuyển biến nhận thức về giảm nghèo, khơi dậy ý chí chủ động, vươn lên của người nghèo, loại bỏ dần tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào các chính sách của Nhà nước

Các chính sách và nguồn lực hỗ trợ phải được công khai, minh bạch, đúng đối tượng và hiệu quả; hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, hố xí hợp vệ sinh, thông tin) để giúp hộ thoát nghèo bền vững; đang chuyển dần từ hình thức hỗ trợ cho không sang hình thức hỗ trợ có điều kiện hoặc có thu hồi để người dân có ý thức bảo toàn vốn, tránh tư tưởng ỷ lại vào sự hỗ trợ cho không của Nhà nước.

Công tác kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm trong thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đặc biệt là ở cơ sở để xác định đúng đối tượng thụ hưởng cũng rất quan trọng, cần triển khai thường xuyên. 

Thông qua đó để hạn chế các tiêu cực, lợi dụng chính sách, đồng thời phát hiện những hạn chế, bất hợp lý để kiến nghị sửa đổi, bổ sung kịp thời. Định kỳ sơ kết, tổng kết đánh giá hiệu quả các chính sách, chương trình, dự án, kế hoạch giảm nghèo và xây dựng kế hoạch giảm nghèo cho từng năm tiếp theo.

Tăng cường tổ chức đào tạo nghề cho người lao động ở nông thôn, nhất là người lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số. Tiếp tục tư vấn, giới thiệu, giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động thông qua các cuộc hội thảo việc làm, tư vấn trực tiếp tại cộng đồng để người lao động tiếp cận được thông tin thị trường lao động.